Erromaniko zibilak, asturiar ukitua duen eraikin berezi hau utzi zuen Orbaibarrean.

Urangak eta Iñiguezek esaten dutenez halabeharrez atera da onik bere joskera onari esker, eta bere interesa bere zaharkerian datza; garaiak dauden tokietan ez baitago bat bera ere Iratxetakoa bezain zaharra, izan ere IX. mendekoa dugu, eta horregatik da horren interesgarria. Garai hartan Asturiasko eragina nabaria zen; izan ere, Asturiasko hainbat errege nafar infanteekin ezkondu ziren. Beraz, teoria honen arabera eraikina erromanikoa baino lehenagotikoa izango litzateke.
Beste historialari batzuek eraikina erromanikoa dela uste dute (XI. mendearen amaierakoa edo XII. mendearen lehen erdialdekoa) nahiz eta datatzea zalantzazkoa izan apaingarri falta dela eta.

Frogatua dago Iratxeko Monastegiaren mende egon zela, ondoren Koroarena izan zela eta 1187. urtean San Juan de Jerusalen konmiendaren mende egon zela XII. mendearen amaiera arte.

Eraikina kontu handiz zaharberritua izan da.

castellano

SARRERA